0
  • سبد خرید شما هم اکنون خالی است.

چگونه احساسات کودکان خود را بشناسیم؟

شناخت هیجانات و احساسات کودکان

چگونه احساسات کودکان خود را بشناسیم؟

تمام والدین همه روزه با انواع هیجان­های مختلف کودکان روبرو می­شوند و در مواردی خود نیز تحت تأثیر آن­ها قرار می­گیرند.

به طور کلی رفتارهای هیجانی کودکان، چه مسرت ­بخش باشند و چه غم­ انگیز بیانگر سه نکته مهم هستند:

۱. درک عمیق احساسات گوناگون

۲. شناخت روابط بین رفتارها و احساسات

۳. رویارو شدن با هیجان­ ها و احساسات دیگران

درک احساسات کودکان

درک احساسات کودکان

بدیهی است که هر کودکی به شیوه خاص خود به محرک­های عاطفی واکنش نشان می­دهد. برخی از والدین به تصور اینکه کودکان احساسات پایداری ندارند آن­ها را ندیده می­گیرند و فکر می کنند کودکان حالت­های هیجانی خود را خیلی زود فراموش می­کنند و نیازی به هوشیاری و توجه ویژه ندارند.

اما برخی والدین با مشاهده کمترین تغییر خلق در خود و کودک در صدد کمک به او بر می­آیند تا کودک را هرچه زودتر از گرفتار شدن در بحران­های شدید عاطفی رها سازند و افکار مثبت و احساس شادی را جایگزین کنند.

برای برخی از والدین نشان دادن احساسات و هیجان­های درونی­شان اساساً مشکل است و از این کار احساس ناراحتی می­ کنند.

آن­ها ممکن است حتی اجازه ندهند که فرزندانشان احساسات خود را بیان کنند. تشخیص احساس ناراحتی کودکی که اسباب­ بازی­اش را شکسته است چندان کار سختی نیست، همچنین تشخیص شادمانی کودکی که در عقب اتوموبیل در حال گوش دادن به ترانه مورد علاقه­اش است، کار آسانی است اما برخی اوقات که کودک دچار ناکامی، شرمندگی و محدودیت می­شود برای تشخیص چنین موقعیت­هایی باید به چند نکته دقت داشت:

۱. توجه به حرکات (زبان بدن) کودک

۲. یافتن سرنخ ­هایی در چهره کودک

۳. توجه به زیر و بمی صدای کودک هنگام صحبت کردن

شناخت هیجانات و احساسات کودکان

ارتباط بین فکر و احساس

بسیاری از پژوهشگران در صدد یافتن پاسخ این پرسش هستند که چگونه رشد عاطفی- احساسی کودک
می­تواند بر سلامت جسمانی و روانی او تاثیر بگذارد.

تحقیقات نشان می­دهند، کودکانی که از هوش عاطفی بالایی برخوردار هستند:

۱. اعتماد به نفس بیشتری دارند.

۲. از عملکرد تحصیلی بهتری برخوردارند.

۳. کمتر دچار مشکلات رفتاری می­شوند.

۴. از بهداشت روانی بالاتری برخوردارند.

۵. از تنهایی خود بهتر استفاده می­کنند.

۶. روابط اجتماعی بالایی دارند.

۷. کمتر با والدینشان دچار مشکل و تعارض می­شوند.

۸. هنگام مواجه شدن با مشکلات، مسلط­تر از سایر افراد تصمیم می­گیرند.

اگر پدر و مادر نسبت به هیجان­های گوناگون کودکشان آگاه باشند و علت آن را شناسایی کنند، می­توانند رفتارهایشان را به گونه­ای بروز دهند که موجب افزایش شادی، سازگاری و بهداشت روانی در خانواده­شان شود.

شناخت احساسات کودکان

پذیرش هیجان­ ها

بروز هیجان نشانه سلامت فکری و سرکوب آن، بسیار مضر است. اگر کودک دریابد که شناخت و بیان شفاهی از هیجان­های خشن درونی­اش نه به خودش خدشه­ای وارد خواهد ساخت و نه به روابطش با دیگران، کمتر از
گفت و گو درباره آن­ها سرباز خواهد زد.

اگر کودک جسارت درک اضطراب درونی خود را نداشته باشد باید خشم خود را مدام در خودش سرکوب کند
و همین امر موجب بروز بسیاری از بیماری­ها و مشکلات ذهنی و جسمی می­شوند.

مراحل مختلف پذیرش هیجان­ ها

۱. احترام گذاشتن به احساس کودک

۲. گوش سپردن و درک سخنان کودک

۳. پذیرفتن و درک سخنان کودک

۴. کاستن از شدت احساسات و هیجان­های درونی کودک، از طریق ابراز همدردی و همدلی کردن با او

۵. تقویت اعتماد به نفس و خویشتن­داری در کودک

۶. کنترل احساسات تند و مخرب

یادآور می­شود، درباره احساسات و هیجان­های خود با فرزندانتان صحبت کنید و آن­ها را نیز تشویق کنید که درباره حالات هیجانی خود با شما سخن بگویند.

این اطمینان را در کودکانتان ایجاد کنید که بیان احساسات و عواطف درونی او طبیعی است و به فرزندانتان نشان دهید که:

۱. آن­ها هر احساسی داشته باشند، برای شما قابل قبول است.

۲. تنها نیستند و در هر حالتی با آن­ها همدردی خواهید کرد.

۳. شما احساس آن­ها را درک می­کنید.

۴. احساسات آن­ها کاملاً واقعی است.

نکات کلیدی برای والدین

  • احساسات و هیجان­های کودک را نادیده و کم اهمیت نگیرید. به طور حتم آن­ها برای کودک بسیار مهم و با ارزش هستند.
  • به شیوه­ای به سخنان کودک گوش دهید که او متوجه شود شما با جدیت درصدد کمک به او هستید.
  • احساسات کودک را در مورد انتقاد، سرزنش یا قضاوت قرار ندهید در عین حال سعی کنید شیوه­ای بیابید که علت هیجان­های او را بهتر بشناسید.
  • همیشه قبل از نصیحت کردن کودک، او را درک کنید و با او به همدلی بپردازید.

شیوه بیان احساسات

کودکان به شیوه­های گوناگون، احساسات خود را ابراز می­دارند. آن­ها وقتی شادند می­خندند و وقتی احساس غرور و افتخار می­کنند لبخند می­زنند و وقتی ناراحت هستند در خود فرو می­روند. برای کودکان به ویژه خردسالان، یادگیری بیان احساساتشان یکی از مهمترین درس­های زندگی به شمار
می­رود.

برای والدین نیز پذیرش و ارزش قائل شدن برای احساسات فرزندانشان، بسیار مهم است. آن­ها باید برای بیان هیجان­های مختلف کودکشان، حد و مرز قائل شوند. برای این کار ابتدا والدین باید برای کودک توضیح دهند که انجام چه کاری درست و قابل قبول است و انجام چه کاری اشتباه و غیرقابل قبول. همزمان که محدودیت­ها را برای کودک شرح می­دهید، باید ارزش­ها و دیدگاه­های مختلف جامعه را نیز درباره رفتارهای غلط و درست به کودک بیاموزید.

احترام به هیجان­های کودک نه تنها به او فرصت می­دهد که احساس کند او هم وجود دارد، بلکه سبب می­شود نسبت به ویژگی­ها و خویشتن خود آگاهی یابد. ما به عنوان پدر و مادر باید کودک را برای پرورش هوش هیجانی­اش یاری دهیم، چرا که خود ما نیز از این طریق پرورش می­یابیم.

گردآوری: مسعود عسگری پور

منبع: سلحشور. ماندانا (۱۳۸۵)، هیجانات و احساسات فرزندانمان را بهتر بشناسیم، مجله پیوند، شماره ۳۲۷


, , ,
اشتراک گذاری:

مایل به ثبت دیدگاه هستید؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *